Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΡΑΧΝΗΣ, 1970

 

ΑΥΤΟ είναι μία εντελώς προσωπική ανάρτηση !! Που τελικά δεν είναι εντελώς άσχετη με Νουάρ.

Σαν ριζοσπαστικό επαναστατημένο ατίθασο νιάτο κι εγώ στις αρχές του 70, δεν θα μπορούσα φυσικά ν' απέχω από τα κοινωνικοπολιτικά δρώμενα της εποχής, χούντες, Πολυτεχνεία κ.ά. αλλά παράλληλα έφαγα και την σφαλιάρα για το σινεμά, πάθος κι απασχόληση μέχρι σήμερα όπως έχετε καταλάβει.

Ένα απ' τα φιλμ που ευθύνονται γι' αυτήν την "μανία" μου είναι αυτό, Η Στρατηγική της Αράχνης του Μπερτολούτσι που σενέχισε με φόρα και γρήγορα με τον Κονφορμίστα και το Τελευταίο Ταγκό στο Παρίσι για να με στείλει. (Ο Μπουνιουέλ κι ο Κιούμπρικ ήρθαν μαζί για παρέα). Αλλά τότε, 19χρονος νεανίας κι άσχετος, ψαχνόμουνα και μάθαινα ρουφώντας όχι πίνοντας. Με αποτέλεσμα σήμερα στα 68 να έχω μετατραπεί σε κινηματογραφικό "τέρας" αν ο όρος μπορεί ν' αποφύγει την ξιπασιά. Η επίδραση που είχαν τα φιλμ του Μπερτολούτσι στην κινηματογραφική μου εξέλιξη ήταν καθοριστική, μαζί με δυο-τρεις άλλους για να μην αδικώ μερικούς. Ήτανε κι η Αγλαϊα με την Ταινιοθήκη της Ελλάδος στην αρχή της Κανάρη στο Κολωνάκι και τις Κυριακές στο υπόγειο του ΑΣΤΥ, κι από κοντά ΣΤΟΥΝΤΙΟ κι ΑΛΚΥΟΝΙΔΑ ... δεν ήθελε και πολύ ο ονειροπαρμένος νεαρός να πάρει μπρος. Εκείνο τον καιρό όμως, αφ' ενός ήμασταν άσχετοι κι αφ' ετέρου ψάχναμε για ... νοήματα και μηνύματα στην τέχνη, στο σινεμά. Ολόκληρη η ζωή δεν έχει μερικές φορές νόημα κι εμείς το ψάχναμε στο σινεμά. Αλλά μικροί ήμασταν, δεν ξέραμε. Αργότερα όταν ξεπαραμυθιαστήκαμε, μάθαμε. Και συνεχώς μαθαίνουμε. Εκείνο που θέλω να καταλήξω είναι ότι μες την ασχετοσύνη μας δεν είδαμε τα ... άλλα ωραία του κινηματογράφου. και φυσικά τότε, τα παλιά φιλμ και τα Νουάρ ήταν άγνωστες εις ημάς λέξεις κι ένοιες. Το ... μήνυμα ψάχναμε. 😆

Την Στρατηγηκή της Αράχνης την είδα πρώτη φορά στις αρχές του 70 με τα γνωστά αποτελέσματα. Πριν περίπου 20 χρόνια το κατέβασα πειρατικά αλλά η κόπια που κυκλοφορούσε προκαλούσε πονόματο κι ύστερα από 10 λεπτά το πέταξα. ΠΡΟΣΦΑΤΑ χθες-προχθες, είδα ότι κυκλοφόρησε επεξεργασμένο αναβαθμισμένο σε Bluray κι ως αναμενόμενο, έσπευσα. Κι εχθές το βράδυ, μετά από 50 χρόνια, ξαναγαπηθήκαμε. Διαφορετικά, μ' έμπειρο κριτικό μάτι. Κι αν τότε αρχές του 70 θεώρησα ότι το φιλμ ήταν ένα ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ, σήμερα 50 χρόνια αργότερα με Νετφλιξ και σκουπιδοτηλεόραση θεωρώ ότι παραμένει ΑΠΟΛΥΤΟ ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ. Με την διαφορά ότι σήμερα μπορώ και να το αιτιολογήσω διότι τότε, Δανίκες, Βακαλόπουλοι, Σπηλιόπουλοι και διάφοροι άλλοι συμπαθέστατοι κι αγαπητοί συναγωνιστές εμού συμπεραλαμβανομένου, λέγαμε άρες μάρες κουκουνάρες. Ιδέα δεν έιχαμε ούτε για τον Μπόρχες (νουβέλα) ούτε για τον Βιττόριο Στοράρο (κινηματογραφιστή φωτογράφο) αλλά ούτε φυσικά και για τα φιλμ Νουάρ. Και μπορεί ο δημιουργός Μπερτολούτσι να έκανε μια εξαιρετική δουλειά πάνω στην νουβέλα του Μπόρχες αλλά η ΜΑΓΕΙΑ ΤΟΥ ΣΙΝΕΜΑ είναι η ΕΙΚΟΝΑ, η εικόνα που κινείται κίνημα-γράφει σε αντίθεση με την ακούνητη φωτογραφία, φως-γράφει. Κι η εικόνα εικαστικός οργασμός έχει την υπογραφή του Στοράρο, νεαρός στην αρχή της καριέρας του που έμελλε να μεγαλουργήσει στον κινηματογράφο με μεγάλες ταινίες όλη του του την ζωή. Μαζί με τον Μπερτολούτσι, κι αυτός από μικρός ξεκίνησε. Αν κάποιος ψάξει και δει ποια φιλμ έχει γυρίσει ο Στοράρο θα το καταλάβει. Αυτός, ο Τζον Άλτον στο Νουάρ κι ο Σβεν Νύκβιστ στην ατμόσφαιρα είναι αναφορές για τους κινηματογραφιστές-φωτογράφους. Ο Στοράρο είχε μελετήσει Φρϋδική θεωρία των χρωμάτων σε σχέση με το συναίσθημα και την πέρασε στα φιλμ. Τα τελευταία φιλμ του Γούντυ Άλλεν, που είναι πάντα Γούντυ Άλλεν, απογειώθηκα εικαστικά με τον Στοράρο. Ο Κοπόλλα μετά τον Νονό έκανε μια σούπα ψευτομιούζικαλ με καταπληκτική όμως μουσική του Τομ Γουέιτς, το One from the heart που εκτός απ' την μουσική, ο μοναδικός λόγος να το δεις, είναι τα χρώματα κι οι φωτισμοί του Στοράρο.

Κι εμείς οι επαναστατημένοι νεανίες τότε μπορεί να μην είχαμε καμιά ιδέα για τα Νουάρ αλλά τα τέρατα σαν τον Μπερτολούτσι-Στοράρο είχαν και παραείχαν φυσικά. Εχθές το βράδυ που το ξανα είδα μετά από 50 χρόνια, δεν έβλεπα κάποιο πολιτικό φιλμ. Έβλεπα ένα Νουάρ, και σαν πλοκή και σαν εικόνα. Η Στρατηγική της Αράχνης μ έκανε τέρας του σινεμά με λάθος αιτία !!!!!!!!! Το είχα μάλλον το Νουάρ σε λανθάνουσα κατάσταση από πάντα κι όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου και ξεπαραμυθιαστήκαμε, αναδύθηκε σαν την Αφροδίτη. 

Η Στρατηγική της Αράχνης ήταν κι ακόμα είναι 50 χρόνια αργότερα ο ΑΠΟΛΥΤΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ. Ένα ΕΡΓΟ ΤΕΧΝΗΣ που δεν του λείπει τίποτα και θα μείνει για πάντα ΚΛΑΣΣΙΚΟ. Όπως ο Μόζαρτ, ο Σέξσπηρ, ή οι Μπήτλς.